Crynodeb data newydd ar allgau digidol, ynysigrwydd cymdeithasol a sgamiau: y ffactorau risg ar gyfer cam-drin ariannol

Mae'r crynodeb data hwn yn cynnwys

• allgau digidol, ynysu cymdeithasol a sgamiau fel ffactorau risg allweddol ar gyfer cam-drin ariannol
• sut mae cam-drin ariannol yn ymddangos mewn data diogelu, a pha grwpiau oedran sy'n cael eu heffeithio fwyaf
• y nifer cynyddol o adroddiadau am oedolion mewn perygl yng Nghymru, gan gynnwys 25,492 o adroddiadau yn y flwyddyn hyd at 31 Mawrth 2024
• pam mae pobl hŷn bron i dair gwaith yn fwy tebygol o gael eu hadrodd fel rhai sydd mewn perygl o gam-drin neu esgeulustod nag oedolion iau
• sut mae gwahanol fathau o gam-drin, gan gynnwys cam-drin ariannol, esgeulustod a cham-drin corfforol, yn effeithio ar bobl yn wahanol ar draws grwpiau oedran
• ble mae cam-drin a amheuir yn digwydd, gyda'r rhan fwyaf o achosion yn digwydd yng nghartrefi pobl eu hunain, ac yna cartrefi gofal
• cynllun gweithredu cenedlaethol Llywodraeth Cymru i atal cam-drin pobl hŷn, gan gynnwys meysydd blaenoriaeth fel hunan-esgeulustod, cam-drin domestig a cham-drin ariannol
• pam mae angen data ac ymchwil gwell i ddeall yn llawn raddfa a natur cam-drin ariannol yng Nghymru

Understanding the findings

Mae allgau digidol, ynysu cymdeithasol a chynnydd cyflym mewn sgamiau ar-lein yn golygu y gallai rhai pobl, yn enwedig oedolion hŷn, fod yn fwy agored i gam-drin ariannol.

Wrth i fwy o wasanaethau symud ar-lein, gan gynnwys bancio, budd-daliadau a gwasanaethau cyhoeddus, mae'r rhai sy'n llai hyderus yn ddigidol neu sydd wedi'u hallgáu'n ddigidol mewn perygl o gael eu gadael ar ôl. Gall ynysu cymdeithasol, profedigaeth, iechyd gwaeth a dibyniaeth ar eraill am gefnogaeth hefyd gynyddu'r bregusrwydd.

Drwy ddod â data a thystiolaeth sydd ar gael ynghyd, mae'r crynodeb hwn yn ein helpu i ddeall:

• ble mae'r risgiau uchaf
• pwy sydd fwyaf agored i niwed
• sut y gellid cryfhau ymatebion diogelu
• ble mae angen mwy o ddata ac ymchwil.

Mae'n cefnogi gwaith parhaus ledled Cymru i wella diogelu ac atal cam-drin ariannol.

Pam mae crynodebau data yn bwysig

Mae ein crynodebau data yn eich helpu i wneud penderfyniadau gwybodus yn seiliedig ar ddata bywyd go iawn. Maent yn dwyn ynghyd fewnwelediadau o amrywiaeth o ffynonellau i roi darlun clir i chi o'r hyn sy'n digwydd ym maes gofal cymdeithasol yng Nghymru.

Mae crynodebau data wedi'u cynllunio i wneud gwybodaeth gymhleth yn hygyrch ac yn ymarferol. Maent yn tynnu sylw at batrymau, heriau a chyfleoedd ym maes gofal cymdeithasol, gan helpu gweithwyr proffesiynol, llunwyr polisi a'r cyhoedd i ddeall y darlun ehangach.