Cefnogi pontio mwy llyfn i wasanaethau oedolion i bobl ifanc ag anableddau dysgu yn Sir Benfro

Beth yw'r prosiect?

Nod y prosiect hwn oedd helpu pobl ifanc ag anableddau dysgu a’u teuluoedd yn Sir Benfro i symud yn fwy llyfn i wasanaethau oedolion.

Cafodd y prosiect ei ddatblygu gan Ganolfan IMPACT mewn partneriaeth â Chyngor Sir Penfro. Roedd yn cyfuno tystiolaeth, cydweithio a chyd-gynhyrchu i gryfhau cymorth yn ystod y cyfnod pontio.

Fe waneth y prosiect ymgysylltu â gweithwyr proffesiynol, pobl ifanc a’u teuluoedd drwy gymysgedd o weithgareddau ar-lein ac wyneb yn wyneb, gan gynnwys cyfweliadau un i un a grŵp rhanddeiliaid y prosiect o’r enw ‘Pontio Gyda’n Gilydd’.

Gweithiodd y cyngor hefyd, ochr yn ochr â’r bobl ifanc a’u teuluoedd, gyda dau hyfforddwr strategol uwch i ddeall pa flaenoriaethau oedd bwysicaf er mwyn cefnogi newid strategol.

Arweiniodd y gwaith at nifer o allbynnau i gefnogi cyfnodau pontio mwy llyfn, gan gynnwys ffyrdd o annog cydweithio parhaus, camau i wneud gwybodaeth yn haws ei chael a’i deall, a chreu adnoddau newydd i deuluoedd.

Pam gafodd y gwaith ei wneud?

Cafodd y prosiect ei ddatblygu mewn ymateb i ymrwymiad Gwasanaethau Oedolion Cyngor Sir Penfro i wella’r cymorth sydd ar gael i bobl ifanc ag anableddau dysgu a’u teuluoedd wrth iddyn nhw baratoi ar gyfer byd oedolion a symud rhwng gwasanaethau.

Er mwyn llywio’r gwaith hwn, defnyddiodd y prosiect dystiolaeth genedlaethol a lleol, gan gynnwys adolygiad o’r llenyddiaeth gan dîm IMPACT, a chyfweliadau â phobl â phrofiad byw, sefydliadau lleol a’r trydydd sector, gwasanaethau, ymarferwyr a rhanddeiliaid perthnasol eraill.

Dangosodd y canfyddiadau fod llawer o bobl ifanc a theuluoedd yn wynebu ansicrwydd, pryder ac anawsterau wrth geisio dod o hyd i wybodaeth a chymorth yn ystod y cyfnod hwn.

Helpodd y cysylltiad rhwng blaenoriaethau lleol a’r dystiolaeth i lunio ffocws y prosiect ar wella gwybodaeth, cydweithio, cyd-gynhyrchu a chymorth i bobl ifanc a theuluoedd drwy gydol y broses bontio.

Gall y cyfnod pontio godi cwestiynau cymhleth am bynciau fel:

• effaith y Ddeddf Galluedd Meddyliol
• iechyd a llesiant
• addysg a gyrfaoedd
• cyfeillgarwch a pherthnasoedd
• annibyniaeth ariannol
• tai yn y dyfodol.

Gall teuluoedd ei chael hi’n anodd cael gafael ar y cyngor a’r wybodaeth sydd eu hangen arnyn nhw am y pynciau hyn, gan wneud y daith yn anodd ei llywio.

Cafodd y prosiect ei gynnal er mwyn gwella profiadau drwy sicrhau:

• gwybodaeth gliriach a mwy hygyrch
• mwy o rannu gwybodaeth am ddarparwyr gwasanaethau lleol
• cydlynu cryfach rhwng asiantaethau
• cyd-gynhyrchu parhaus gyda theuluoedd.

Ei nod oedd meithrin hyder, lleihau ansicrwydd a phryder diangen, a darparu llwybrau mwy llyfn a chyson i fyd oedolion.

Ble a phryd cafodd y gwaith ei wneud?

Cafodd y prosiect ei gynnal yn Sir Benfro, gan weithio’n uniongyrchol gyda gwasanaethau oedolion Cyngor Sir Penfro. Gwneithiodd y tîm hefyd gyda phobl ifanc ag anableddau dysgu a’u teuluoedd, asiantaethau a gwasanaethau amrywiol, a sefydliadau lleol a chenedlaethol.

Roedd y prosiect yn rhedeg rhwng mis Medi 2024 a mis Awst 2025.

Pwy oedd yn rhan o'r gwaith?

Cafodd y prosiect ei ariannu gan Ganolfan IMPACT, gyda chymorth y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol (ESRC) a’r Health Foundation.

Beth maen nhw wedi'i ddysgu?

Mae’r prosiect wedi helpu i wella cydweithio, gwybodaeth a chyd-gynhyrchu mewn gwasanaethau pontio.

Un o brif ganlyniadau’r prosiect oedd sefydlu grŵp rhanddeiliaid ‘Pontio Gyda’n Gilydd’ i:

• gasglu a rhannu gwybodaeth
• datblygu gallu, sgiliau a pherthnasoedd sy’n seiliedig ar ymddiriedaeth
• gweithio gyda’i gilydd mewn man diogel
• gwella dealltwriaeth o beth sy’n gweithio a beth sydd ddim yn gweithio
• cynyddu cyd-gynhyrchu a chyd-ddylunio
• creu dull cynaliadwy, amlasiantaethol o bontio o wasanaethau plant i wasanaethau oedolion.

Roedd canlyniadau eraill yn cynnwys:

• creu llwyfan gwybodaeth mwy hygyrch ar wefan y cyngor, wedi’i gyd-ddylunio gyda phobl ifanc a’u teuluoedd
• cydweithio â phartneriaid cenedlaethol eraill i gyflwyno gweminarau’r National Development Team for Inclusion (NDTi) a gweithdai cyngor ariannol DOSH i gynulleidfa ehangach
• hyrwyddo opsiynau seibiant a chymorth drwy sesiynau newydd i arddangos gwasanaethau a gweithgareddau a digwyddiadau ymgysylltu â rhanddeiliaid
• creu ffilm fer (‘I Can, I Will’) a gafodd ei chyd-gynhyrchu gyda phobl ifanc a theuluoedd sy’n byw yn Sir Benfro. Mae’r ffilm yn tynnu sylw at yr angen am sgyrsiau cynharach ac at y dull cynhwysol o bontio sydd wedi’i gynllunio
• datblygu adnoddau newydd i helpu teuluoedd i reoli’r broses bontio eu hunain, hybu llesiant a theimlo’n fwy gwybodus a pharod.

Mae’r canlyniadau hyn wedi cryfhau partneriaethau, gwella’r ffordd mae gwybodaeth yn cael ei rhannu, a gosod sylfeini ar gyfer cymorth pontio mwy cynhwysol yn y dyfodol.